تجزیه بها یا آنالیز بها چیست؟

تجزیه بها (آنالیز بها) به زبان ساده به معنی تعیین عوامل مورد نیاز جهت انجام یک عملیات اجرایی است.

تجزیه بهای اقلام کار یا آنالیز بهای اقلام کار، از چهار رکن و برحسب مورد از پنج رکن تشکیل می شود:

  1. نیروی انسانی: مجموعه افرادی که برای اجرای آن کار لازم است. (۱)
  2. ماشین الات و ابزار: مجموعه ماشین آلات و ابزاری که برای اجرای کار لازم است. (۲)
  3. مصالح: مجموع مصالح مصرفی برای اجرای کار. (۳)
  4. حمل مصالح: حمل تا ۳۰ کیلومتر ( و یا حمل مصالحی که مشمول بند ۱۱ کلیات فهرست بها نمی گردند). (۴)
  5. هزینه های اضافی: آن دسته از هزینه ها که مرتبط با ۴ رکن فوق نمی باشد. (۵)

از حاصل جمع رکن (۱) تا (۵) بهای واحد عملیات مربوط بدست می آید.

در این راستا باید عنوان گردد، در دستورالعمل نحوه ارایه تجزیه بها همراه با پیشنهاد قیمت توسط پیمانکاران (به شماره ۱۲۳۲۵۷۹)، جدول شماره ۵ در خصوص تجزیه بهای اقلام کار پیش بینی گردیده است.

نکته ای دیگر که لازم به ذکر است، ممکن است برای یک کار تمام ۵ رکن فوق نیاز نباشد، نتیجتا می توان تمام ارکان فوق را در نظر نگرفت.

شناخت اجزای تشکیل دهنده فرم تجزیه بها:

  1. شرح ردیف: توصیف عملیات اجرایی به همراه ذکر مشخصات فنی انجام عملیات.
  2. کد ردیف: تعیین کننده جایگاه ردیف در رشته های مختلف فهرست بها (به عنوان مثال کد فهرست بهای رشته ابنیه ۱۱، می باشد).
  3. واحد: کمیتی جهت اندازه گیری مقدار مشخصی از عملیات مربوط.
  4. کد عامل: ارقامی که بیانگر یک جز از عوامل موثر در تجزیه بها است (در صورت در نظر گرفتن کد عامل، این کد عامل در آنالیز های دیگر نیز باید همسان در نظر گرفته شود.)
  5. واحد ارکان:
    واحد “نفر – ساعت”
    واحد “دستگاه – ساعت”
    واحد “مترمکعب”
    واحد “متر مربع”
    واحد “کیلوگرم”
    واحد “دستگاه”
    واحد “عدد”
    واحد “عدد – روز”
    واحد “لیتر”
    واحد “یک سر”
    واحد “تن”
    واحد “درصد”
    واحد “قالب”
    و …
    تعریف واحد پیش تر ارائه گردید، اما آنچه که مهم است مفهوم واحد ارکان است.

    مثال) طبق آنالیز فوق برای کارگر ساده، درج گردیده است واحد ” نفر – ساعت” با مقدار “۰٫۰۰۴۸۳۶۶”، بدین معنا که برای اجرای ۱ واحد از شرح ردیف (مترمربع)، نیاز به ۰٫۰۰۴۸۳۶۶ نفر – ساعت کارگر ساده است.
    یعنی: در ۰٫۰۰۴۸۳۶۶ ساعت، اجرای ۱ متر مربع از شرح ردیف، توسط یک نفر کارگر ساده صورت می پذیرد.(۰٫۰۰۴۸۳۶۶ ساعت برابر با ۰٫۲۹۰۱۹۶ دقیقه و یا برابر ۱۷٫۴۱۱۷۶ ثانیه می باشد)
    به عبارت دیگر در ۱۷٫۴۱۱۷۶ ثانیه، ۱ متر مربع از شرح ردیف توسط کارگر ساده صورت می پذیرد.مثال) طبق آنالیز فوق برای گچ درز گیری یا گچ بتن، درج گردیده است واحد ” تن” با مقدار “۰٫۰۰۳۳۶”، بدین معنا که برای اجرای ۱ واحد از شرح ردیف (مترمربع)، نیاز به ۰٫۰۰۳۳۶ تن، گچ درز گیری یا گچ بتن است. (۰٫۰۰۳۳۶ تن برابر با ۳٫۳۶ کیلوگرم می باشد.)
    به عبارت دیگر برای اجرای ۱ متر مربع از شرح ردیف، ۳٫۳۶ کیلوگرم گچ درز گیری یا گچ بتن مورد نیاز است. 
  6. ضریب عامل:
    در ارتباط با این ضریب دو دیدگاه به شرح ذیل موجود است:
    الف)ضریبی جهت محاسبه و جبران مقادیر پرت ارکان آنالیز.
    ب)ضریبی جهت توازن بین سایر ارکان آنالیز
  7. بهای واحد عامل: بهایی که برای هر یک از عوامل آنالیز در نظر گرفته می شود.

این گزارش تجزیه بهای اقلام کار توسط چه سازمانی ابلاغ می گردد؟

سازمان برنامه و بودجه از سال ۱۳۵۵ که فهرست بها را ابلاغ نموده است تا به امروز، چند نسخه تجزیه بهای مربوط به ردیف های موجود در فهرست بها را نیز ابلاغ نموده است:

  1. آنالیز ۸۰
  2. آنالیز ۸۹
  3. آنالیز ۹۴
  4. آنالیز ۹۷

نکته: تمامی گزارش های ارائه گشته در ارتباط با تجزیه بها توسط سازمان برنامه و بودجه، بدون بهای واحد عامل ابلاغ می گردد.

لازم به ذکر است که توضیحات فوق براساس گزارش تجزیه بهای اقلام کار سال ۸۰، ۸۹، ۹۴ و ۹۷ تهیه و تنظیم شده است.

ادامه دارد…

این متن در تاریخ ۱۳۹۸/۲/۲۰ ویرایش می گردد:

برای مطالعه بیشتر در ارتباط با ضریب عامل در آنالیز بها (گزارش تجزیه بهای اقلام کار)، به لینک زیر رجوع کنید.
yon.ir/tajziebaha

 

 

 

2 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *